Paleis op de Meir open voor het publiek

Het Paleis op de Meir in Antwerpen werd gebouwd voor een rijke handelaar, maar kwam al snel in handen van niemand minder dan keizer Napoleon Bonaparte. Na de val van Napoleon nam koning Willem I der Nederlanden het paleis in bezit. Bij de Belgische onafhankelijkheid werd het eigendom van de Belgische koninklijke familie. In de drukke Antwerpse winkelstraat Meir loop je dus achteloos langs een voormalig keizerlijk en koninklijk paleis! Tot en met 30 juni 2021 opent het Paleis op de Meir uitzonderlijk zijn deuren voor het publiek, met een unieke tentoonstelling van authentieke meubels.

Meir Antwerpen Paleis
Paleis op de Meir: voormalig keizerlijk en koninklijk paleis in een drukbezochte Antwerpse winkelstraat

Een uitzonderlijke kijk in het Paleis op de Meir

Het Paleis op de Meir in Antwerpen bleef in handen van de Belgische koninklijke familie tot in 1969. Toen schonk koning Boudewijn het paleis mét het meubilair aan de Belgische staat. Tegenwoordig is het gebouw eigendom van de Vlaamse Gemeenschap en wordt het beheerd door erfgoedvereniging Herita. Naar aanleiding van de feestelijkheden rond 800 jaar ’t Stad haalde Herita het authentieke meubilair van de zolder en stelt het nu tentoon in de historische zalen van het paleis.  

Meubels empirestijl
De eeuwenoude meubels in empirestijl, gemaakt in opdracht van Napoleon, werden van de zolder gehaald

In het appartement van Napoleon

Napoleon kocht het gebouw van de oorspronkelijke eigenaars in 1812. Op de eerste verdieping liet hij er een appartement voor hemzelf en voor zijn echtgenote oprichten. Elk appartement bestond uit een aantal salons, een eetkamer en een slaapkamer. Via een indrukwekkende staatsietrap in rococostijl kom je in het keizerlijke appartement. Na de wat kleinere Balkonzaal (met een erker die uitzicht biedt op de binnenplaats) kom je in een vertrek dat werd ingericht als eetzaal voor Napoleon. Tegenwoordig wordt dit het Blauw Salon genoemd. 

Blauw Salon
Het Blauw Salon: oorspronkelijk ingericht als eetkamer voor Napoleon

Let in het Blauw Salon op de typische meubels in empirestijl, de ‘keizerlijke’ stijl waaraan Napoleon de voorkeur gaf. De wanden van het vertrek zijn bespannen met zijdestof. De kamer ernaast draagt duidelijk de sporen van koning Willem I der Nederlanden. Hij nam het paleis in bezit in 1814, na de val van Napoleon. Op de muren van het zogeheten Hollands Salon zie je vier grote bas-reliëfs waarop roemrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Nederlanden worden afgebeeld. 

Bas-reliëf Hollands Salon
Een bas-reliëf in het Hollands Salon

Bekijk in het Hollands Salon vooral het plafond, met de wapenschilden van de 18 provincies van het toenmalige Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Het centrale Nederlandse wapenschild werd na de Belgische onafhankelijkheid simpelweg overschilderd in de kleuren zwart en goud. 

Wapenschilden Hollands Salon
Wapenschilden op het plafond van het Hollands Salon

De volgende ruimte van het keizerlijk appartement is het zogenaamde Klein Empiresalon. Mogelijk werd dit salon vroeger gebruikt als een ‘fumoir’, een salon om in te roken. Let speciaal op het plafond met de magnifieke kroonluchter en de voorstelling van de zon omringd door sterren. Ook de kandelabers (grote kandelaars) met het beeld van de overwinningsgodin Nike vallen op. 

Het Klein Empiresalon, met links een kandelaber met het beeld van de godin Nike

Vanuit het Klein Empiresalon kom je in het zogenaamde Kaartenkabinet. Deze kamer was oorspronkelijk bedoeld om de vele kaarten en atlassen te herbergen die Napoleon en zijn legerofficieren nodig hadden. Napoleon zou het Kaartenkabinet echter nooit gebruiken. Hij kocht het paleis in 1812 en liet het naar zijn wensen inrichten, maar de keizer moest aftreden in 1814 en werd verbannen. Het eindresultaat van de verbouwing van het paleis kreeg Napoleon nooit te zien. De Belgische koningen gebruikten deze zaal later als eetzaal.  

Kaartenkabinet
Het Kaartenkabinet: later gebruikt als eetzaal door de Belgische koningen

De ruimte die werd ingericht als slaapkamer voor Napoleon bevindt zich naast het Kaartenkabinet. In deze slaapkamer zie je nog de originele parketvloer en wandbekleding uit zijdestof. Het hemelbed is redelijk kort, maar in de tijd van Napoleon sliep men half zittend. Helaas, Napoleon heeft nooit in dit bed gelegen. Hij was immers al afgetreden en verbannen toen het paleis volledig was afgewerkt. Een keizer die er wél heeft geslapen, was de Russische tsaar Alexander toen hij te gast was in het paleis. 

Slaapkamer ingericht voor Napoleon

De vertrekken van de keizerin

Via een verbindingsgalerij, waar je een paar fraaie voorbeelden ziet van pendules (uurwerken), kom je in de linkervleugel van het paleis. In de tijd van Napoleon was dit gedeelte bestemd voor de vertrekken van keizerin Marie Louise, de tweede vrouw van Napoleon. Je ziet het salon van de keizerin, ingericht in de empirestijl van die tijd. De slaapkamer van keizerin Marie Louise werd later ook gebruikt door de Belgische koningen Leopold II en Albert I. 

Slaapakamer keizerin
De slaapkamer ingericht voor keizerin Marie Louise, de tweede vrouw van Napoleon

In dit slaapvertrek ligt nog steeds de originele parketvloer. Keizers en koningen zijn ook maar mensen die hun behoefte moeten doen. In de tijd van Napoleon bestonden er nog geen WC’s. Voor de kleine en grote behoefte gebruikte men nacht- en dagpotten, die in kleine meubeltjes geplaatst werden. In de slaapkamer van de keizerin zie je er een drietal voorbeelden van. 

Nacht- en dagpotten
Originele nacht- en dagpotten in de slaapkamer

De Spiegelzaal: pronkstuk van het Paleis op de Meir

De indrukwekkendste ruimte in het Paleis op de Meir is ongetwijfeld de Spiegelzaal. Deze grote balzaal werd ingericht op vraag van koning Leopold II. Hij liet zich inspireren door de balzaal van het Palazzo Borromeo, een paleis op een eilandje in het Lago Maggiore. De twee eerste salons van het appartement van de keizerin werden in 1904 omgebouwd tot deze grote Spiegelzaal, bedoeld voor feesten en banketten. 

Spiegelzaal Meir
De Spiegelzaal van het Paleis op de Meir

Let in deze zaal vooral op de parketvloer, de kristallen kroonluchters, de spiegelpanelen en het boogvormige cassettenplafond. Na het zien van deze zaal twijfel je er niet meer aan dat dit ooit een koninklijk paleis was. 

Plafond Spiegelzaal
Het boogvormige cassettenplafond met de kristallen kroonluchters

Vanuit de Spiegelzaal kom je weer in de trapzaal met de staatsietrap, waar je terug naar beneden gaat. Neem nog een kijkje op de binnenplaats van het paleis en geniet er van een lekker hapje en drankje op het terras!   

Info

Paleis op de Meir: praktische info

Adres : Meir 52, Antwerpen

Tentoonstellingsperiode : vanaf 13 april tot en met 30 juni 2021

Openingsuren : het is noodzakelijk om op voorhand een tijdslot te reserveren via experienceantwerp.be

Prijs : 7 euro voor volwassenen; 5 euro voor jongeren van 12 – 26 jaar; gratis voor kinderen < 12 jaar

Belangrijk : het dragen van een mondmasker is verplicht. Neem je eigen smartphone en oortjes mee om de audiotour te volgen. 

Over Even Op Stap

Even Op Stap: dé site waar je leuke ideetjes opdoet voor uitstapjes in gans België!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

 

Volg ons op Twitter

Laatste berichten

 

Een reactie plaatsen

Follow by Email

Wens je het volledige artikel op deze webpagina (inclusief kaart en afbeeldingen) afgedrukt op papier te ontvangen?  Dat kan! Schrijf VOORAF het bedrag van 6 euro over op bankrekening BE58 7360 2679 2979 van Xianti Freelance, en vul onderstaand formulier in. Wij sturen het afgedrukte artikel via de post naar jou toe zodra we de betaling ontvangen hebben.   

Wegens vakantie van de redactieleden van Even Op Stap is deze service momenteel niet beschikbaar. Vanaf zondag 10 april kunt u opnieuw gebruikmaken van deze service.     

Wegens vakantie van de redactieleden van Even Op Stap is deze service momenteel niet beschikbaar. Vanaf zondag 10 april kunt u opnieuw gebruikmaken van deze service.     

Wens je het volledige artikel op deze webpagina (inclusief kaart en afbeeldingen) als pdf-bestand, zodat je het nadien zelf kunt afprinten?  Dat kan! Schrijf VOORAF het bedrag van 2,5 euro over op bankrekening BE58 7360 2679 2979 van Xianti Freelance, en vul onderstaand formulier in. Wij mailen het artikel als pdf-bestand naar jou zodra we de betaling ontvangen hebben.