Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek: bedevaartsoord in Mechelen

Mechelen is een stad van kerken. Niet minder dan acht historische kerken bevinden er zich in de binnenstad. De meest bekende is ongetwijfeld de Sint-Romboutskathedraal. De Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek is een bedevaartskerk, die door paus Johannes Paulus II persoonlijk werd bezocht en later van hem de titel van basiliek kreeg. 

Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek Mechelen
Voorgevel van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek in de Hanswijkstraat te Mechelen

Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk: meer dan 1000 jaar verering

Het houten Mariabeeld dat in de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek wordt vereerd, kent een eeuwenlange geschiedenis. Hanswijk was meer dan duizend jaar geleden een gehucht dat aan de Dijle lag,  buiten de stadsmuren van Mechelen. Rond het jaar 988 liep op de Dijle een schip vast ter hoogte van Hanswijk. Nadat een Mariabeeldje uit het schip aan land was gebracht, kon het schip weer verder varen. Voor de gelovigen een teken dat Maria hier vereerd wilde worden. 

Beeld van Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk Mechelen
Het beeld van Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk uit de 16de eeuw

Eerst werd het miraculeuze Mariabeeld in een kleine kapel vereerd, nadien in een stenen kerk. De werken aan de huidige basiliek begonnen in 1663. De architect was de Mechelaar Lucas Faydherbe. 

De koepel van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek: indrukwekkend staaltje bouwkunst

— Advertentie —

Freelancer gezocht?

Op zoek naar een professionele freelancer voor een dringende opdracht? Vind bij Hoofdkraan de freelancer die je zoekt! 

 

 

De bouw van de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek

Opstandige geuzen verwoestten de eerste stenen Hanswijkkerk in 1578. De tweede opgerichte kerk werd al snel te klein. Het stadsbestuur besloot daarom om een nieuwe, veel grotere kerk te laten bouwen. Het werk werd toevertrouwd aan de Mechelse architect en beeldhouwer Lucas Faydherbe. Hij maakte de plannen van het huidige barokke kerkgebouw met de hoge koepel. 

Interieur Hanswijkbasiliek Mechelen
Het interieur van de basiliek, volgens een ontwerp van Lucas Faydherbe

Het werk aan de nieuwe grote Hanswijkkerk begon in 1663. De bouw van de kerk ging gepaard met heel wat moeilijkheden. De dragende structuren van de hoge koepel dreigden te verzakken onder het grote gewicht. Faydherbe was daarom genoodzaakt om de kolommen met trekijzers te versterken. Hij verborg de trekijzers en ankers met versieringen, onder meer met vier portieken waarop bustes van kerkvaders staan.  

Portiek Hanswijkbasiliek Mechelen
Een van de vier portieken met de bustes van kerkvaders. Hier de buste van de H. Augustinus, gebeeldhouwd door Faydherbe

Boven de kolommen die de koepel dragen zie je ook twee grote reliëfs, eveneens van de hand van Lucas Faydherbe. De twee reliëfs stellen resp. de val van Jezus onder het kruis en de aanbidding door de herders voor. 

Reliëf 'De aanbidding door de herders' Hanswijkbasiliek Mechelen
Reliëf dat de aanbidding van Jezus door de herders voorstelt

Bezienswaardigheden in de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek

Naast het beeld van Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk, de bustes van de kerkvaders en de reliëfs, bevinden er zich nog tal van andere bezienswaardigheden in de basiliek. Bewonder vooral de preekstoel uit 1746, uitgevoerd door de Mechelse beeldhouwer Theodoor Verhaegen. 

Bemerk ook het labyrint in de vloer achteraan de basiliek. Dit labyrint werd aangelegd bij de restauratie van de Hanswijkkerk in 1892. Via vele kronkels leidt het pad naar het eindpunt, dat zich helemaal in het centrum van het labyrint bevindt. 

Labyrint Hanswijkbasiliek Mechelen
Het zwarte pad van het labyrint leidt naar het centrale eindpunt

Onder de basiliek bevindt zich een crypte waar regelmatig tentoonstellingen worden gehouden. Bezoek ook de schatkamer, waarin verschillende voorwerpen worden getoond die verband houden met Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk. Een bijzonder voorwerp is een rozenkrans die door paus Johannes Paulus II persoonlijk werd geschonken, bij zijn bezoek aan de kerk op 18 mei 1985. Naast de rozenkrans ligt het pauselijke document waarmee de kerk de titel van basiliek kreeg op 6 oktober 1987. 

Pauselijke bul en rozenkrans Hanswijkbasiliek
Het pauselijke document en de rozenkrans van Johannes Paulus II in de schatkamer

De Hanswijkprocessie

Het houten beeld van Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijk wordt elk jaar, op de zondag voor Hemelvaartsdag, in processie door de straten van Mechelen gedragen. 

Hanswijkprocessie Mechelen
De Hanswijkprocessie in 2007 (foto: Wikimedia Commons / Carolus)

Volgens de legende zou de bevolking van Hanswijk in 1272 het beeld binnen de stadsmuren van Mechelen hebben gebracht, omdat de streek werd geteisterd door de pest. Kort nadien verdwenen de pest en andere ziekten. De bevolking besloot om elk jaar uit dankbaarheid een processie met het Mariabeeld te laten plaatsvinden in Mechelen, de zogenaamde Hanswijkprocessie.   

Meer informatie over de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkbasiliek

Lees ook:

Open Kerkendagen: bezoek de historische kerken in Mechelen

Sint-Janskerk Open Kerdendagen MechelenDe Sint-Janskerk, een van de historische kerken in Mechelen

Graag uw reactie over deze pagina!

Beste bezoeker van deze webpagina, 

De redactie van Even Op Stap heeft deze pagina met zorg samengesteld. Maar… wij blijven ook maar mensen. Hebt u een fout ontdekt in de tekst? Is de beschrijving niet duidelijk? Zijn sommige attracties / gebouwen / wandelpaden niet meer toegankelijk? Laat het ons weten!

Uiteraard zijn alle suggesties voor nieuwe onderwerpen, daguitstapjes en wandelingen van harte welkom!

Follow by Email