Oostende stadswandeling: grootste stad aan de Belgische kust

Wil je op vakantie in Oostende? Lees meer over de bezienswaardigheden in deze Vlaamse kuststad! Een Oostende stadswandeling is simpelweg een must voor iedereen die deze Vlaamse kuststad beter wil leren kennen. Even Op Stap neemt je mee op een wandeling in Oostende, langs de Mercator, de Vistrap, de Koninklijke Gaanderijen, het Casino Kursaal en nog veel meer. Maak kennis met deze verrassende en veelzijdige kuststad, die de titel ‘Koningin der Badsteden’ meer dan waard is. 

Mercator Oostende
Het historische zeilschip Mercator in de Oostendse jachthaven

Oostende stadswandeling: ontdek de kuststad met een koninklijk verleden

Oostende is de grootste stad aan de Belgische kust en een toeristische trekpleister om ‘u’ tegen te zeggen. De vroegste sporen van de stad stammen al uit de tiende eeuw. In de loop der eeuwen kreeg Oostende het hard te verduren: belegeringen, verwoestingen en overstromingen waren haast schering en inslag. Vanaf de 18de eeuw speelde de haven een belangrijke rol. Oostende kwam echter volledig tot bloei in de 19de eeuw, toen Leopold II, de omstreden tweede koning van België, er een mondaine badplaats van maakte. De sporen daarvan zijn nog duidelijk te zien tijdens deze Oostende stadswandeling. 

Ruiterstandbeeld van koning Leopold II: tegenwoordig een omstreden figuur

Vertrekpunt

Gratis parking Maria Hendrikapark, Iependreef, Oostende 

Coördinaten vertrekpunt

N: 51° 13' 22" O: 2° 55' 29"

Afstand

8,3 kilometer

Parkeren

Op de gratis parking aan het Maria Hendrikapark

Toegankelijkheid voor rolstoelen

Geschikt voor rolstoelen

Bezienswaardigheden

Zeilschip Mercator, Sint-Petrus-en-Pauluskerk, winkelstraat Kapellestraat, Wapenplein, Vistrap, westelijke strekdam, Albert I-promenade, Stadsmuseum, James Ensorhuis, Casino-Kursaal, Venetiaanse Gaanderijen, Koninklijke Gaanderijen, Japanse Tuin, Koninklijke Villa, Leopoldpark, Maria Hendrikapark,...

Eten en drinken

Op diverse plaatsen in de stad

Gpx- en pdf-bestanden van deze wandeling

Wie wil wandelen met gps-navigatie op smartphone of wandel-gps, kan hieronder het gpx-bestand van deze wandeling downloaden. Even Op Stap biedt ook twee pdf-bestanden aan met gedetailleerde wandelkaart en met de tekst en afbeeldingen van dit artikel. Deze pdf-bestanden kun je gemakkelijk afprinten of bekijken op je smartphone. Voor het gpx-bestand en de twee pdf-bestanden samen vragen wij een kleine bijdrage van 1,45 euro. De bestanden zijn onmiddellijk beschikbaar na online betaling.  

Vertrek Oostende stadswandeling: van Maria Hendrikapark naar Mercator

Het vertrekpunt van deze stadswandeling in Oostende is de (gratis) parking ten noorden van het Maria Hendrikapark. Vanaf de parking volg je de Ieperdreef (grenst aan het Maria Hendrikapark) naar links. Op het einde van de Ieperdreef sla je linksaf in de brede Graaf De Smet De Naeyerlaan. Deze laan blijf je heel de tijd volgen tot je aan de Mercator-jachthaven komt. Ga langs linksom langs het dok naar de toegang tot het zeilschip Mercator. 

Zeilschip Mercator: een van de bekendste schepen in België

Zeilschip Mercator: blikvanger tijdens een Oostende stadswandeling

Het zeilschip Mercator, een driemaster gebouwd in 1932ligt als museumschip permanent aangemeerd in de jachthaven van Oostende. De Mercator was tot 1960 in gebruik als opleidingsschip voor de koopvaardij en als waarnemingsschipEen van de bekendste tochten van de Mercator was het overbrengen van het stoffelijk overschot van pater Damiaan naar Belgie in het jaar 1936. Het volledig gerestaureerde zeilschip is een beschermd monument dat toegankelijk is voor het publiek. Niet te missen tijdens je verblijf in Oostende!

De verkeersvrije Kapellestraat: shoppingparadijs

Shoppen in Oostende

Na je bezoek aan de Mercator ga je naar rechts en volg je een eindje de Vindictivelaan langs de rand van de jachthavenVervolgens ga je links de autovrije Kapellestraat in. Op vakantie in Oostende wil je ongetwijfeld een dagje gaan shoppen, en daarvoor is de Kapellestraat de ‘place to beDeze straat telt meer dan honderd winkels, zowel grote ketens als kleinere zaken. Ga op het volgende kruispunt naar rechts, in de Jozef II-straat. In de Jozef II-straat vind je vooral kleinere shops. Wandel verder tot aan het Sint-Petrus-en-Paulusplein.  

De zijgevel van de neogotische Sint-Petrus-en-Pauluskerk

Oostende stadswandeling langs de Sint-Petrus-en-Pauluskerk

Het Sint-Petrus-en-Paulusplein is een van de pleinen waarop de jaarlijkse Oostendse kermis plaatsvindt. De grote blikvanger van het plein is natuurlijk de Sint-Petrus-en-Pauluskerk, de hoofdkerk van Oostende. Deze neogotische kerk, met twee opvallende torens van 72 meter hoog, is gebouwd in de periode 1899-1905. Koning Leopold II bemoeide zich persoonlijk met de bouw van deze kerk. Links van het altaar zie je gebrandschilderde ramen met de beeltenissen van de opeenvolgende Belgische koningen, tot en met koning Boudewijn.  

Interieur Sint-Petrus-en-Pauluskerk
Een blik in het interieur van de Sint-Petrus-en-Pauluskerk
Glasramen Sint-Petrus-en-Pauluskerk Oostende
Gebrandschilderde ramen met beeltenissen van de Belgische koningen tot koning Boudewijn

Als je uit de Sint-Petrus-en-Pauluskerk komt ga je naar linksde Prins Boudewijnstraat in. Op het kruispunt met de Sint-Pietersstraat ga je nogmaals naar links en loop je rond de Sint-Pieterstoren, in Oostende ook wel de ‘Peperbusse’ genoemd. Deze toren is het enige overblijfsel van de afgebrande Sint-Pieterskerk, die hier stond voordat de Sint-Petrus-en-Pauluskerk werd opgericht. Wandel via de Sint-Pietersstraat naar het kruispunt met de Sint-Paulusstraat, die je volgt naar links. Op het kruispunt ga je naar rechts, terug de Kapellestraat in. Deze verkeersvrije winkelstraat volg je tot aan het Wapenplein. 

Sint-Pieterstoren stadswandeling Oostende
De Sint-Pieterstoren, in de Oostendse volksmond: de 'Peperbusse'

Het Wapenplein: oudste plein in Oostende

Het Wapenplein stamt uit de 15de eeuw en is het oudste plein in Oostende. Aan het Wapenplein ga je naar rechts, langs de gevel van het Stedelijk Feest- en Cultuurpaleis. Dit gebouw werd opgetrokken in 1956. Het bevindt zich op de plaats waar het vroegere stadhuis van Oostende stond, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vernield. Het Stedelijk Feest- en Cultuurpaleis dient onder meer als stadsbibliotheek en kunstmuseum. Een andere opvallende constructie in het midden van het Wapenplein is de muziekkiosk, die in 189werd opgericht in eclectische bouwstijl. De kiosk overleefde wonderwel beide wereldoorlogen. 

Wapenplein Oostende
Het Wapenplein, met het Stedelijk Feest- en Cultuurpaleis op de achtergrond en de kiosk op de voorgrond

Oostende stadswandeling: verder langs de haven

Na het Wapenplein zetten we onze Oostende stadswandeling voort langs de haven. Loop rechtdoor langs het Stedelijk Feest- en Cultuurpaleis de Breidelstraat in. Sla rechtsaf aan de Groentemarkt, loop tot het einde van het marktplein en sla dan linksaf de Dwarsstraat in. Op het einde van de Dwarsstraat ga je naar rechts in de Sint-Franciscusstraat. Daarna neem je de eerste straat links, de Kadzandstraat. Loop rechtdoor langs het Vissersplein tot aan de Visserskaai.  

Haven van Oostende, met de overdekte Vistrap op de achtergrond

Steek de Visserskaai over en ga naar links. Je komt voorbij de Vistrap, een overdekte vismarkt waar dagelijks verse vis wordt verkocht, die kort voordien in de Noordzee werd gevangen. De Vistrap is een van de iconische attracties in Oostende, waar van heinde en verre mensen naartoe komen voor een portie verse vis of garnalen. Op vakantie in Oostende moet je er zeker eens langsgaan.  

Vistrap Oostende
De beroemde Vistrap in Oostende: elke dag verse vis en garnalen te koop

Wandel verder naar het vernieuwde Zeeheldenplein, met in het midden het opvallende Zeeliedenmonument. Elk jaar brengt men aan dit monument, dat in 1953 werd opgericht, hulde aan de talrijke zeelieden die omkwamen op zee. Voorbij het Zeeliedenmonument kom je aan het begin van de westelijke strekdam. Samen met de strekdam aan de oostzijde beschermt deze dam de toegang tot de haven bij stormweer. 

Zeeheldenpelin Oostende
Het Zeeheldenplein met links het Zeeliedenmonument: eerbetoon aan de omgekomen zeelui

De westelijke strekdam is zo’n 700 meter lang. Je kunt helemaal tot het uiteinde wandelen, met een mooi uitzicht op het strand, de zee en de stad. Met een beetje geluk kun je zelfs zeehonden spotten. Deze liggen soms te zonnen op het Klein Strand, het stukje strand tussen de strekdam, het Zeeheldenplein en het Weststaketsel. Let op: als je de strekdam volledig heen en terug bewandelt, voeg je 1,4 kilometer toe aan deze Oostende stadswandeling!  

Wstelijke strekdam stadswandeling in Oostende
Wandelen op de westelijke strekdam: 700 meter lang

De merkwaardige oranje beelden op het Zeeheldenplein maken deel uit van het Beeldenpark Beaufort, een verzameling kunstwerken die te vinden zijn langs heel de Belgische kust. De sculpturen zijn het werk van kunstenaar Arne Quinze, die zijn beelden ‘Rock Strangers’ noemde. Met deze eigenaardige en felgekleurde vormen wilde Arne Quinze een tegenwicht bieden aan de vrij saaie en eentonige betonnen appartementsblokken aan de kust. 

Rock Strangers: kunstwerk van Arne Quinze

Niet te missen musea

Twee musea die je absoluut niet mag overslaan tijdens deze Oostende stadswandeling: het Stadsmuseum en het James Ensorhuis. Op de Albert I-promenade neem je de eerste straat aan je linkerzijde, de Kapucijnenstraat.  Je volgt de Kapucijnenstraat tot aan het kruispunt met de Langestraat, die je rechts inslaat. Het tweede huis aan je linkerzijde, met huisnummer 69, is het Stadsmuseum. Het Stadsmuseum was in de 19de eeuw een koninklijke residentie, waar koning Leopold I en koningin Louise-Marie vaak verbleven. 

Het Stadsmuseum van Oostende: in de 19de eeuw een koninklijke verblijfplaats

Koning Leopold I huurde het huis vanaf het jaar 1835. Zijn echtgenote Louise-Marie, de eerste koningin van België, verbleef er vaak omdat ze een zwakke gezondheid had en de zeelucht haar goed deed. Koningin Louise-Marie overleed in het pand op 11 oktober 1850. De kamer waarin ze stierf, is nog steeds ingericht zoals toen. Het bed dat er staat, is hoogstwaarschijnlijk haar sterfbed. De rest van het huis is ingericht als museum, met tal van voorwerpen, afbeeldingen en documenten die de geschiedenis van Oostende en van deze koninklijke verblijfplaats onthullen. 

Sterfbed koningin Louise-Marie Oostende
Het (vermoedelijke) sterfbed van koningin Louise-Marie in het Stadsmuseum van Oostende

Mikey 111, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)

Na je bezoek aan het Stadsmuseum wandel je verder door de Langestraat tot aan de Vlaanderenstraat, waar je rechts inslaat. Op de hoek van de Vlaanderenstraat met de Van Iseghemlaan staat aan je rechterzijde het James Ensorhuis. Dit is het huis waarin de wereldberoemde Oostendse kunstschilder James Ensor (1860 – 1949) woonde en werkte vanaf 1917 tot aan zijn dood. Het is nu ingericht als museum en interactief belevingscentrum.   

James Ensorhuis Oostende
Het James Ensorhuis op de hoek van de Vlaanderenstraat met de Van Iseghemlaan

Volg de brede Van Iseghemlaan tot je rechts aan het Casino-Kursaal (kortweg ‘Kursaal’) van Oostende komt. Het Kursaal omvat een casino, maar is ook bekend als theater- en concertzaal. Het huidige gebouw stamt uit 1950, maar al op het einde van de 19de eeuw stond er op deze plaats een casino. 

Kursaal Oostende
De voorgevel van het Casino-Kursaal aan de Van Iseghemlaan

Ga naar rechts (Kursaal Oosthelling) richting zeedijk. Je komt nu terug op de Albert I-promenade, waar je naar links gaat. Aan je linkerzijde zie je de boogvormige glazen achtergevel van het Kursaal. De Albert I-promenade maakt hier een bocht naar links en verderop terug een bocht naar rechts, in de richting van de Venetiaanse Gaanderijen en de voormalige Koninklijke Villa. 

Casina Kursaal Oostende stadswandeling
De grote glazen zijgevel van het Casino-Kursaal, gezien vanaf de Albert I-promenade

Oostende stadswandeling langs koninklijke bouwwerken

De Albert I-promenade op de zeedijk gaat over in de Koning Boudewijnpromenade. Aan je linkerzijde passeer je dVenetiaanse Gaanderijen, een lange overdekte galerij die koning Leopold II in de jaren 1900 – 1903 liet bouwen. Bemerk het bronzen standbeeld van koning Boudewijn dat hier geplaatst werd in 1998. Een eindje verderop langs de Koning Boudewijnpromenade kom je aan een overdekte bogengalerij. Aan je linkerzijde bevindt zich het domein van de voormalige Koninklijke Villa. 

De Koning Boudewijnpromenade met de overdekte bogengalerij

Loop door tot aan de bogenbrug de ‘Drie Gapers’, die een doorgang is vanuit de binnenstad naar de dijk en het strand. Hier bevindt zich een indrukwekkend ruiterstandbeeld van Leopold II. De Drie Gapers vormt een verbinding tussen de overdekte bogengalerij aan de linkerzijde (richting Casino-Kursaal) en de zogeheten Koninklijke Gaanderijen aan de rechterzijde. Het was alweer koning Leopold II die deze Koninklijke Gaanderijen liet oprichten, in de periode 1902 – 1906. Ze bestaan uit twee zuilengalerijen, 366 meter lang. De koning gebruikte deze Koninklijke Gaanderijen om beschut tegen weer en wind van de Koninklijke Villa naar de Wellington-paardenrenbaan te wandelen.  

Koninklijke Gaanderijen Stadswandeling in Oostende
De Koninklijke Gaanderijen: 366 meter lang

Loop door een van de doorgangen van de Drie Gapers in de richting van de binnenstad. Aan je rechterzijde passeer je het Stedelijk Zwembad van Oostende. Aan je linkerzijde ligt het domein van de Koninklijke Villa, waar je straks een beter zicht op krijgt. Links ligt ook het Koningspark, het voormalige park van het koninklijk domein. Het Koningspark is opengesteld voor het publiek. Op de plaats waar vroeger het zwembad lag van de Koninklijke Villa, legde het stadsbestuur de Japanse Tuin ‘Shin Kai Tei’ aan. De Japanse Tuin is gratis toegankelijk, maar houd rekening met beperkte openingstijden. 

Het Koningspark met links de toegangspoort tot de Japanse Tuin
Een blik in de Japanse Tuin

Bij de kruising met de Koningin Astridlaan ga je naar links. Je loopt langs de hoofdtoegang van het Koningspark. Neem er even een kijkje, en loop dan verder langs de Koningin Astridlaan, die overgaat in de Koningsstraat. Net voor de kruising met de Parijsstraat zie je links een klein parkeerterrein, waar je bij het hek een goed zicht krijgt op de voormalige Koninklijke Villa. 

Koninklijke Villa Stadswandeling in Oostende
De voormalige Koninklijke Villa, tegenwoordig in gebruik als zorghotel en gezondheidscentrum

Op deze plaats liet koning Leopold I in 1863 twee houten chalets bouwen als koninklijk buitenverbijf. Zijn opvolger koning Leopold II liet deze in 1873 terug afbreken om plaats te maken voor een groter houten Koninklijk Chalet. In 1876 werd er nog een stenen gebouw voor koningin Maria Hendrika  aan toegevoegd. Het koninklijk buitenverblijf raakte zwaar beschadigd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarom werd in de periode 1953-1956 een nieuwe Koninklijke Villa opgetrokken, het huidige gebouw. De koninklijke familie kwam hier elk jaar op vakantie tot in de jaren 1970. Sinds 1973 werd het gebouw in concessie gegeven, eerst als hotel en restaurant, daarna als gezondheidscentrum. 

Het Leopold I-plein met ruiterstandbeeld van koning Leopold I

Het Leopoldpark en het kunstmuseum Mu.ZEE

De Oostende stadswandeling gaat verder naar het Leopoldpark en het museum Mu.ZEE. Volg de Koningsstraat tot aan het kruispunt met de Kemmelbergstraat, die je rechts inslaat. Via de Kemmelbergstraat kom je aan het Leopold I-plein, met een imposant ruiterstandbeeld van koning Leopold I. Wandel naar links langs het plein en neem de tweede straat aan je linkerzijde, de Karel Janssenslaan. Volg deze laan tot je aan je rechterzijde de eerste toegang ziet tot het Leopoldpark.   

Bloemenuurwerk Leopoldpark stadswandeling in Oostende
Het Bloemenuurwerk in het Leopoldpark

Het Leopoldpark is bekend om het grote Bloemenuurwerk aan de oostzijde van de vijver. Het Bloemenuurwerk stamt uit 1933. Het is aangelegd op een bloemenperk met een doorsnede van negen meter. De grote en kleine wijzer zijn resp. vier en drie meter lang. De wijzers worden aangedreven door een elektrische motor in de bodem. Loop over het bruggetje naar het eiland in de vijver, waar een muziekkiosk uit 1885 de aandacht trekt. Steek opnieuw het water over en loop langs het minigolfterrein naar de uitgang van het park in de Léon SpilliaertstraatWandel door deze straat, steek het kruispunt met de Alfons Pieterslaan over en ga tot aan het museum Mu.ZEE in de Romestraat. 

Mu.ZEE Oostende De Baadsters
Schilderij 'De Baadsters' van Théo van Rysselberghe in het Mu.ZEE

(Source: Wikimedia Commons; file: Théo van Rysselberghe De Baadsters ca. 1920.jpg; author: Jojan; in public domain)

Liefhebbers van moderne kunst moeten tijdens hun verblijf in Oostende zeker een bezoek brengen aan het Kunstmuseum aan Zee, afgekort Mu.ZEEIn het Mu.ZEE zie je kunstwerken van uitsluitend Belgische kunstenaars, uit de periode 1830 tot nu. Natuurlijk vind je er werken van de Oostendse schilder James Ensor, maar ook van hedendaagse kunstenaars als Luc Tuymans en Jan Fabre 

Interieur Sint-Jozefskerk Oostende
Interieur van de Sint-Jozefskerk in de Antwerpenstraat

Naar de Sint-Jozefskerk, het stadhuis en het Maria Hendrikapark

Na het bezoek aan het Mu.ZEE volg je deze Oostende stadswandeling naar de Sint-Jozefskerk, het stadhuis en het Maria Hendrikapark. Ga vanaf de Romestraat terug naar het kruispunt met de Alfons Pieterslaan, waar je naar links gaat en de Alfons Pieterslaan volgt tot aan de eerste straat links, de Gentstraat. De kerk die je voor je ziet, is de Sint-Jozefskerk. 

Sint-Jozefskerk Stadswandeling in Oostende
Voorgevel van de neogotische Sint-Jozefskerk

De Sint-Jozefskerk werd gebouwd in de periode 1897-1901. Neem een kijkje in het interieur en let vooral op de retabels en de kleurrijke glasramen. Wandel via de Gentstraat verder langs de Edith Cavellstraat en draai aan het kruispunt met de Kaïrostraat linksaf. Blijf de Kaïrostraat volgen tot je aan de grote rotonde komt, met aan je linkerzijde het stadhuis van Oostende. 

Stadhuis Oostende Stadswandeling
Het moderne stadhuis van Oostende aan de Vindictivelaan

Het oude stadhuis van Oostende stond aan het Wapenplein en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest. In 1956 begon men met de bouw van een nieuw en modern stadhuis aan de kruising van twee belangrijke wegen in Oostende: de Vindictivelaan en de Leopold II-laan. In 1961 was het gebouw volledig in gebruik. Het stadhuis bestaat uit drie vleugels en is sinds 2009 erkend als bouwkundig erfgoed. 

Bij Vakantieveilingen.be worden tickets geveild voor de leukste pretparken en dierentuinen. Bied mee en plan meteen jouw dagje weg! 

Steek via de zebrapaden de Verenigde Naties-laan over, ga naar rechts op de Mercatorlaan en neem de eerste straat links, de Zinnialaan. Je wandelt nu in de richting van Maria Hendrikapark, een van de grootste parken in Oostende. Op het einde van de Zinnialaan wandel je verder in de Cederdreef. Bij de grote vijver (de Koninginnevijver) ga je naar links en volg je het pad met de vijver aan je linkerzijde. Je passeert de 71 meter hoge watertoren, gebouwd in 1961.  

Watertoren Maria Hendrikapark Oostende
Watertoren in het Maria Hendrikapark

Het Maria Hendrikapark werd aangelegd op het einde van de 19de eeuw, op vraag van – je raadt het al – koning Leopold II. Het park draagt de naam van de echtgenote van Leopold II: koningin Maria Hendrika. Het park omvat drie vijvers, een skatepark en een speelplein. Op een eilandje in de Koninginnevijver staat een restaurant met speeltuin. Wandel verder langs de rand van de vijver, waar je rechts het kunstwerk ‘Three Graces’ passeert. Dit kunstwerk van Michael Ray Charles maakt eveneens deel uit van het Beeldenpark Beaufort langsheen de Belgische kust. 

De Koninginnevijver met de Nelson Mandelabrug
Three Graces stadswandeling in Oostende
Kunstwerk 'Three Graces' van Michael Ray Charles

Ga naar links, over de sierlijke hangbrug die ‘Nelson Mandelabrug’ werd gedoopt. Als je over de hangbrug bent, volg je het pad tot je terug in de Iependreef komt, bij de parking die het vertrekpunt is van deze stadswandeling in Oostende. Geniet van de zon, de zee en het strand tijdens je vakantie in Oostende, maar leer ook de grootste Belgische kuststad wat beter kennen met deze uitgebreide Oostende stadswandeling!   

Zicht op de speeltuin in het Maria Hendrikapark
Info

Vakantie in Oostende: extra informatie

Meer toeristische informatie over de besproken attracties in Oostende is verkrijgbaar bij: 

Wil je nog meer stadswandelingen uitvoeren? Bekijk onze verzameling stadswandelingen in verschillende Belgische steden!

Graag uw reactie over deze pagina!

Beste bezoeker van deze webpagina, 

De redactie van Even Op Stap heeft deze pagina met zorg samengesteld. Maar… wij blijven ook maar mensen. Hebt u een fout ontdekt in de tekst? Is de beschrijving niet duidelijk? Zijn sommige attracties / gebouwen / wandelpaden niet meer toegankelijk? Laat het ons weten!

Uiteraard zijn alle suggesties voor nieuwe onderwerpen, daguitstapjes en wandelingen van harte welkom!

Follow by Email

Wens je het volledige artikel op deze webpagina (inclusief kaart en afbeeldingen) afgedrukt op papier te ontvangen?  Dat kan! Schrijf VOORAF het bedrag van 6 euro over op bankrekening BE58 7360 2679 2979 van Xianti Freelance, en vul onderstaand formulier in. Wij sturen het afgedrukte artikel via de post naar jou toe zodra we de betaling ontvangen hebben.   

Wegens vakantie van de redactieleden van Even Op Stap is deze service momenteel niet beschikbaar. Vanaf zondag 10 april kunt u opnieuw gebruikmaken van deze service.     

Wegens vakantie van de redactieleden van Even Op Stap is deze service momenteel niet beschikbaar. Vanaf zondag 10 april kunt u opnieuw gebruikmaken van deze service.     

Wens je het volledige artikel op deze webpagina (inclusief kaart en afbeeldingen) als pdf-bestand, zodat je het nadien zelf kunt afprinten?  Dat kan! Schrijf VOORAF het bedrag van 2,5 euro over op bankrekening BE58 7360 2679 2979 van Xianti Freelance, en vul onderstaand formulier in. Wij mailen het artikel als pdf-bestand naar jou zodra we de betaling ontvangen hebben.